museum boekenberg

Aanstaande zaterdag 24 april is er de geplande excursie naar Eben Emael.

Er zijn nog een paar plaatsen vrij.        Interesse? Stuur snel een mailtje naar Frankie en je kan nog mee.

Nu iedereen van een welverdiend verlof aan het genieten is toch al even aan het najaar denken.

Vanaf september, in juli & augustus is er geen bijeenkomst, is er weer elke maand een lezing gepland hier volgt het overzicht:

Maandag 7 september:

Vissen uit het Rupeliaan door Kristiaan Hoedemakers

*****

Maandag 5 oktober:

Steentijd door Marijn Van Gils

*****

Maandag 2 november:

Archeologische opgravingen door Maarten Bracke

*****

Maandag 7 december:

Wijnen en fossielen uit de Medoc door Jean Devidts

Alle lezingen vinden nog steeds plaats in het zaaltje van Sporthal Den Drab, Drabstraat te Mortsel en beginnen stipt om 20.30 uur.

Iedereen van harte welkom!!!

Het bestuur en de werkgroep wenst jullie een gezond, vruchtbaar en fossielrijk 2009 toe !!!

Activiteitenkalender

1ste kwartaal 2009

5 januari: Nieuwjaarsbijeenkomst van de werkgroep. Zoals steeds wordt er jullie een hapje en een drankje aangeboden door het bestuur.

2 februari: Maandelijkse bijeenkomst van de werkgroep. Lezing; vondstmogelijkheden op CBN en omgeving.

14 februari: Excursie naar CBN. Op verzoek gaan we de velden en het strand in de omgeving van Escalles gaan prospecteren.

2 maart: Algemene jaarvergadering. ALLEN OP POST !!!

7 maart: Excursie naar het Boven-Krijt van Eben Emael.

Activiteitenkalender vierde kwartaal 2008

6 oktober : Maandelijkse bijeenkomst van de werkgroep in ons lokaal. Lezing van Dhr. Marijn Van Gils over de steentijdopgravingen in de Kempen.

Zondag 12 oktober : Excursie naar het Devoon van Wellin. Door werkzaamheden in de groeve, er wordt tijdens die week gedynamiteerd, kunnen we niet terecht op zaterdag maar gaan we op zondag.Inschrijven via Frankie, er zijn nog enkele vrije plaatsen.

3 november : Maandelijkse bijeenkomst van de werkgroep in ons lokaal. Frankie & Johan brengen vondsten mee uit Spiennes om te bekijken en te bespreken als voorbereiding op onze excursie van 15 november. Heb je zelf artefacten of fossielen uit deze regio, breng ze gerust mee om te determineren.

15 november : Excursie naar Spiennes. We gaan opnieuw op speurtocht naar archeologische artefacten en gaan proberen om de mooie vondsten van vorige keer te overtreffen. Inschrijven via Frankie.

1 december : Maandelijkse bijeenkomst van de werkgroep in ons lokaal. Kris Piessens, de neef van Bert Spilthoorn en sinds kort medewerker aan het KBIN, zal een lezing verzorgen over het Cambrium, Ordovicium en Siluur. Allen op post.

7 december : Onze werkgroep neemt ook dit jaar deel aan de beurs van Lithos in Harelbeke.

Onze vriend Theo heeft onlangs een wel heel bijzondere vondst gedaan.

Op een storthoop baggerspecie afkomstig uit de Westerschelde vondt hij een puntgave fibula (kuitbeen) van een Coelodonta antiquitatis (wolharige neushoorn).

Een kuitbeen wordt door zijn grote lengte en gebrek aan dikte zeer zelden in zijn geheel gevonden. Zelfs de gave fibula van een mammoet is een unicum.

De wolharige neushoorn was een bewonder van de toendra en steppe tijdens het Saalien en Weichselien. Daar deelde hij de ruimte met onder meer mammoeten, paarden, reuzeherten, wissent en verschillende roodieren.

In dezelfde familie leefden onder andere de Steppeneushoorn (Dicerorhinus hemitoechus), die in verschillende opzichten sterk op de wolharige neushoorn geleek maar bij ons eerder zeldzaam was. Zij verkozen een iets warmer klimaat. Dicerorhinus mercki (kirchbergensis) was de grootste en kennen we enkel van Tegelen in Nederland. Dicerorhinus etruscus is eveneens gevonden in Tegelen en op de opgespoten gebieden van de Maasvlakte.

Fossiel van de maand

Ons fossiel van de maand is de zeeëgel Psammechinus dubius (Agassiz, 1840).

De meesten onder ons kennen deze egels wel van de recente exemplaren. Ga maar eens wandelen op de Noord Franse kusten na een flinke storm en je vindt ze soms met tientallen.

Het fossiele exemplaar is heel wat zeldzamer. Deze zijn afkomstig uit de Algarve in Portugal waar ze in 2001 door onze collega Jean Devidts werden gevonden in de Burdigaliaan-lagen. Ze sieren nog steeds zijn collectie.

STEEKKAART :

Phylum : ECHINODERMATA (Klein, 1734)

Subphylum : ECHINOZOA (Haeckel, 1895)

Klasse : ECHINOIDEA

Subklasse : EUECHINOIDEA

Superorde : ECHINACEA (Moench, 1794)

Orde : ECHINOIDA (Claus, 1876)

Familie : ECHINIDAE

Genus : PSAMMECHINUS (Blainville, 1825)

Species : Psammechinus dubius ( Agassiz, 1840)

Heb jij ook een fossiel of een archeologische vondst die je wil zien verschijnen in deze rubriek ???Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of om welke reden dan ook ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving en met een foto. Wij doen de rest !!!

In de loop van vorig jaar vond onze vriend en collega Johan Dils zijn eerste gouden munt met de metaaldetector. En hij had meteen prijs. Een zeer zeldzame gouden Triens kwam uit zijn "putteke". En zoals je kan zien mensen, grootte is dus inderdaad niet belangrijk.

Het muntje werd gedetermineerd door Raf Van Laere met behulp van Professor van Heesch.

Het betreft hier een gouden Triens geslagen te Javols, département Lozère in Frankrijk.

Javols in het Latijn is GAVALORUM. Op de voorzijde is dit met enige moeite leesbaar. Op de keerzijde staat VOR. Tot op heden is nog niet bekend waar dit voor staat. De munt dateert van ca 585 - ca 620.

Er zijn momenteel slechts twee exemplaren bekend. Eentje met een gewicht van 1.31 gram en eentje van 1.25 gram.

De details hierover kan men nalezen in de publicatie van G. Depeyrot, Le numéraire Mérovignien, L'âge de l'or IV, Les ateliers meridionaux, Wetteren 1998 pagina 74 nummer 4 (= type 6-3F) pl. 26.

Nadat Johan met deze vondst reeds de maandprijs in de wacht sleepte werd zijn vondst eind vorig jaar door de leden van Detectorvrienden Vlaanderen met grote meerderheid bekroond met de titel "Vondst van het jaar".

Eveneens een dikke proficiat van onzentwege met deze schitterende vondst Johan !!!

Januari :

Maandag 7/1 : Nieuwjaarsbijeenkomst

Zaterdag 12/1 : Excursie Spiennes

Februari :

Maandag 4/2 : Determinatieavond "Zanden van Oorderen"

Zaterdag 9/2 : Beursstand van de vereniging bij ANKONA (Provinciehuis)

Zayerdag 23 & zondag 24/2 : Beurs IMRA (Metropolis)

Maart :

Maandag 3/3 : Algemene Jaarvergadering

Zaterdag 8/3 : Excursie naar het boven-Krijt van Eben-Emael

April :

Zaterdag 5/4 : Excursie naar het boven-Carboon van Doornik

Maandag 7/4 : Maandelijkse bijeenkomst met lezing door Dhr. Frank Kinnaer over de stadsontwikkeling in de Middeleeuwen.

Zaterdag 26 & zondag 27/4 : Beurs MINERANT (Expo Antwerpen)

Mei :

Zondag 4/5 : Opening van het museum. Het museumseizoen loopt dit jaar van 4 mei tot en met zondag 26 oktober.

Maandag 5/5 : Maandelijkse bijeenkomst met lezing door Dhr. Frank Kinnaer over de Middeleeuwse voeding.

Zaterdag 10/5 : Excursie naar het Jura van Rumelange (L)

Juni :

Maandag 2/6 : Maandelijkse bijeenkomst met lezing.

Het bestuur en de werkgroep wenst jullie een succesvol, spetterend en vondstrijk 2008

Fossiel van de maand.

Ons fossiel van de maand is Protocallianassa fajausi (Desmarest, 1822). Van deze dieren die tot de familie van de graafkreeften behoren worden, doordat hun lichaam enkel uit vrij weke delen bestond,meestal enkel scharen teruggvonden. Van het exemplaar op de foto's zijn beide scharen bewaard gebleven wat minder vaak voorkomt.

 

Protocallianassa leefde een beetje zoas een heremietkreeftje met dat verschil dat het geen schelp ging bewonen maar zich wel in de modder ging ingraven. De matrix op de foto's bevat buiten de schaar van onze "Burrowing shrimp" nog een exemplaar van Acutostrea uncinella (Cocquand, 1869), een oesterachtige.

 

Het exemplaar op de foto's is afkomstig uit de Romontbosgroeve van Eben Emael in Belgisch Limburg. Ze werd daar gevonden in de Maastrichtiaanafzettingen van het Boven-krijt(65.5 à 71.3 Mya) meer bepaald in de Formatie van Maastricht in de Meerssen member. Exemplaren van Protocallianassa kunnen gevonden worden in alle members van deze formatie.

Dit exemplaar bevindt zich momenteel in de collectie van Frankie.

 

STEEKKAART :

Phylum : ARTHROPODA (geleedpotigen) - Latrelle, 1829

Subphylum : CRUSTACEA (kreeftachtigen) - Brünnich, 1772

Klasse : MALACOSTRACA (hogere kreeften) - Latreille, 1802

Subklasse: EUMALACOSTRACA - Grobben, 1892

Superorde : EUCARIDA - Calman, 1904

Orde : DECAPODA (tienpotigen)- Latreille, 1802

Suborde : PLEOCYEMATA - Burkenroad, 1963

Familie : CALLIANASIDAE (graafkreeften) - Dana, 1852

Subfamilie : CALLIANASSINAE - Dana, 1852

Genus : PROTOCALLIANASSA (moddergarnalen) - Beurlen, 1930

Species : Protocallianassa faujasi - Desmarest, 1822

Heb jij ook een fossiel of een archeologische vondst die je wil zien verschijnen in deze rubriek? Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of om welke reden dan ook ; stuur ons een mailtje met een korte beschrijving en met een foto(s). Wij doen de rest !!!

Fossiel van de maand.

 

Ons fossiel van de maand is de gastropode Xenophora deshayesi (Michelotti, 1847).

De eerste gastropoden van de Xenophoridae familie kwamen voor in het Bathoniaan (+/- 167.7Mya), de laatste dateren uit het Pleistoceen (0.011Mya).

 

Het exemplaar op de foto's is afkomstig uit de collectie van Frankie. Hij vond deze eind vorig jaar in de Pliocene lagen van Antwerpen Noord, meer bepaald in de zanden afkomstig van de Kattendijk formatie.

 

STEEKKAART :

Kingdom : METAZOA (Haeckel, 1847)

Phylum : MOLLUSCA (Linnaeus, 1758)

Klasse : GASTROPODA (Cuvier, 1797)

Subklasse : ORTHOGASTROPODA (Ponder & Lindberg, 1997)

Superorde : CAENOGASTROPODA (Cox, 1959)

Orde : SORBEOCONCHA (Ponder & Lindberg, 1997)

Superfamilie : XENOPHOROIDEA (Troschel, 1852)

Familie : XENOPHORIDAE (Troschel, 1852)

Genus : XENOPHORA (Fischer von Waldheim, 1807)

Species : Xenophora deshayesi (Michelottie, 1847)

 

Heb jij ook een fossiel of een archeologische vondst die je wil zien verschijnen in deze rubriek ??? Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of om welke reden dan ook ; stuur ons een mailtje met een korte beschrijving en met een foto. Wij doen de rest !!!

Activiteitenkalender eerste semester 2007

 

Maandag 15 januari :

Maandelijkse bijeenkomst : Nieuwjaarsbijeenkomst met toelichting van ons jaarprogramma en een hapje en een drankje.

 

Maandag 5 februari :

Maandelijkse bijeenkomst met lezing door Kristiaan Hoedemakers : Opbouw en systematiek van een collectie.

 

Zaterdag 10 februari :

Excursie naar Spiennes

 

Maandag 19 februari :

Maandelijkse bijeenkomst referentiecollectie : Lade recente mollusken van Jersey

 

Zaterdag 24 & zondag 25 februari :

IMRA-beurs in Metropolis Antwerpen waar de werkgroep opnieuw zal aanwezig zijn met onze infostand.

 

Maandag 5 maart :

Maandelijkse bijeenkomst : Jaarlijkse algemene ledenvergadering

 

Maandag 19 maart :

Maandelijkse bijeenkomst referentiecollectie : Lade Zanden van Zonderschot

 

Maandag 2 april :

Maandelijkse bijeenkomst : Projectavond rond het bovenkrijt van Eben Emael en omgeving.

 

Zaterdag 7 april :

Excursie naar de Romontbosgroeve te Eben Emael.

 

Maandag 16 april :

Maandelijkse bijeenkomst referentiecollectie : Lade Zanden van Zonderschot

 

Zondag 29 april :

Start van het nieuwe museumseizoen : ALLEN OP POST !!!

 

Maandag 7 mei :

Maandelijkse bijeenkomst met lezing door Bart Van Montfort : Het Mesolithicum van Henegouwen tot Nederland.

 

Zaterdag 12 mei :

Excursie naar Erwitte (Duitsland)

 

Maandag 21 mei :

Maandelijkse bijeenkomst referentiecollectie : Lade Zanden van Zonderschot

 

Maandag 4 juni :

Maandelijkse bijeenkomst met lezing door Mirjam Buelens : Botbreuken en afwijkingen.

 

Zaterdag 9 juni :

Excursie naar Rumelange (Luxemburg) naar de "Carrière d'Otange"

 

Maandag 18 juni :

Maandelijkse bijeenkomst referentiecollectie : Lade Zanden van Zonderschot.

 

Bijkomende evenementen zullen tijdig worden meegedeeld.

 

Het bestuur en de werkgroep wenst jullie prettige feestdagen en een vruchtbaar 2007 toe.

 

NIET VERGETEN !!! : In januari zal de maandelijkse bijeenkomst uitzonderlijk NIET op de eerste maar wel op de derde maandag plaatsvinden. Dus allen op post op 15 januari op het vertrouwde adres.

Fossiel van de maand.

Ons fossiel van de maand is de Nautilus Cenoceras lineatum.

 

FOTO 1 : Cenoceras lineatum (foto : Hervé Châtelier - http://perso.orange.fr/herve.chatelier)

De eerste Nautiloiden kwamen reeds voor in het boven-Cambrium. Tijdens het Paleozoïcum kenden ze hun grootste bloei, ook al kwamen ze nooit zo frequent voor als de ammonieten. Meestal wordt er vanuit gegaan dat men voor elke 100 amonieten slechts 1 Nautilus exemplaar tegenkomt.

Heden ten dage zijn nog steeds een zestal soorten in de oceaan aanwezig. Ze leven in de Stille Oceaan in de zogeheten "Indio-Pacific"-regio. Overdag bevinden ze zich meestal vlakbij een koraalrif of zwerven ze over de bodem en dit tot een diepte van 500 meter. 's Nachts zoeken ze ondieper water op.

Op foto 4 ziet men een recent exemplaar van de soort Nautilus pompilius (Linnaeus, 1758) gefotografeerd op een diepte van 295 meter door Max REES.

 

FOTO 2 : Cenoceras lineatum vooraanzicht (Foto : Hervé Châtelier)

In tegenstelling tot de gastropoden is de Nautilusschelp onderverdeeld in kamers. Elke kamer wordt afgescheiden door een wand (septa). Het dier bewoond de laatste kamer. De andere kamers zijn gevuld met een vloeistof en een gas waarmee het dier zijn bewegingen en zijn drijfvermogen controleert. In tegenstelling tot de ammonieten zijn bij een Nautilus de kamerwanden steeds rechtlijnig of soms licht gebogen.

 

FOTO 3 : Cenoceras uit het Pliensbachiaan.

 

Het genus Cenoceras kwam voor vanaf het boven-Trias tot het midden-Jura. Het exemplaar op foto's 1 & 2 is afkomstig uit de regio Calvados in Frankrijk waar het werd gevonden in de Bajociaanlagen (167.7 à 171 Mya) van het dorpje Vires en bevindt zich momenteel in de collectie van Hervé Châtelier.

Op foto 3 ziet u een exemplaar dat in Duitsland werd gevonden en dat een heel stukje ouder is. Het werd gevonden in het Pliensbachiaan (189.6 à 195.3 Mya) en komt uit de collectie van Frankie De Rop.

 

 

FOTO 4 : Recente Nautilus pompilius (Foto : Max REES)

 

STEEKKAART :

Tak : MOLLUSCA (Linnaeus, 1758)

Klasse : CEPHALOPODA (Cuvier, 1797)

Subklasse : NAUTILOIDEA (Agassiz, 1847)

Orde : NAUTILIDA (Agassiz, 1847)

Suborde : NAUTILINA (Aggasiz, 1847)

Superfamilie : NAUTILACEAE (Blainville, 1825)

Familie : NAUTILIDAE (d'Orbigny, 1840)

Genus : CENOCERAS (Hyatt, 1883)

Soort : Cenoceras lineatum

 

Heb jij ook een fossiel of een archeologische vondst die je wil zien verschijnen in deze rubriek ??? Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst of om welke reden dan ook ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving en met een foto indien mogelijk. Wij doen de rest

 

Beste Boekenbergers,

Na de lezing van Erwin Meylemans enkele maanden geleden en de lezing van vorige week door Marijn Van Gils is het opmerkelijk hoeveel van onze leden zich daadwerkelijk met archeologie bezighouden.

Velen van ons gaan regelmatig op prospectietocht en vinden soms opmerkelijke dingen.

Op verzoek publiceren wij daarom de adressen waar men een vondstmelding kan doorgeven.

Je kan terecht bij volgende personen bij het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed :

Isabelle Jansen, tel : 02 553 16 81 - isabelle.jansen@lin.vlaanderen.be

Katrien Cousserier, tel : 02 553 16 80 - katrien.cousserier@lin.vlaanderen.be

Erwin Meylemans, tel : 02 553 16 79 - erwin.meylemans@lin.vlaanderen.be

Je kan digitaal melden op de volgende url : http://www.vioe.be

(doorklikken op "vondst melden")

de url om rechtstreeks deze pagina te bereiken : http://www.vioe.be/index.cgi?id=12&nav=true

Op deze pagina kan je ook de pdf vinden waarmee je het vondstmelding formulier kan downloaden.

Voor vondsten in de Provincie Limburg kan je ook nog steeds terecht bij :

Provinciaal Archeoloog

Provinciaal Gallo-Romeins museum

Kielenstraat 15 te 3700 Tongeren

Tel : 012 67 03 60 - Fax : 012 67 03 33

E-mail : lbogaert@limburg.be

www.galloromeinsmuseum.be

Ik wil ook niet nalaten te vermelden dat wij voor onze volgende bijeenkomst op 4 december aanstaande opnieuw een specialist ter zake hebben kunnen strikken. Professor De Bie zal een lezing geven over de archeologische opgravingen te Rekem.

Allen op post !!!

Fossiel van de maand.

Ons fossiel van de maand is de zeeëgel Micraster leskei.

 

Zeeëgels van het genus Micraster komen voor vanaf het Krijt tot en met het tertiair (Daniaan).

Het exemplaar op de foto's is afkomstig uit de collectie van Frankie en werd gevonden in de grindlagen aan Cap-Blanc-Nez in Frankrijk. Het is meer dan waarschijnlijk afkomstig uit het Turoon (89 à 93.5 Mya).

De zeeëgels uit de Micraster familie worden vrij frequent gevonden in grote delen van Europa, Noord-Afrika en de voormalige USSR.

 

STEEKKAART :

Kingdom : METAZOA (Haeckel, 1874)

Phylum : ECHINODERMATA (Klein, 1754)

Klasse : ECHINOIDEA (Leske, 1778)

Orde : SPATANGOIDA (Agassiz, 1840)

Genus : MICRASTER (Agassiz, 1836)

Soort : Micraster leskei (Desmoulins, 1837)

 

Heb jij ook een fossiel dat je wil zien verschijnen in deze rubriek ??? Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of gewoon omdat je het een leuk fossiel vindt ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving van het fossiel en met een foto indien mogelijk. Wij doen de rest.

 

Ons fossiel van de maand is de ammoniet Schloenbachia varians.

 

Foto : Hervé Châtelier

Deze ammonieten komen voor in het boven-Krijt, meer bepaald in het Cenomaniaan (92 à 96 Mya) en dit vanaf het onder-Cenomaniaan (Mantelli-zone) tot en met het midden-Cenomaniaan (Acanthocera-zone).

Ze worden gevonden in onder meer Denemarken, Engeland, Ierland, Kazakhstan, Verenigde Staten en Frankrijk.

Het exemplaar op de foto's is gevonden in Frankrijk in de krijtlagen van de vallei van de Sarthe en is afkomstig uit de indrukwekkende collectie van Hervé Châtelier.

 

Foto : Hervé Châtelier

Schloenbachia kan men beschrijven als : sterk naar binnen gekruld en samengedrukt tot lichtjes bol en buikig. Sterk tot zeer zwak gestroomlijnd. Enkele samengedrukte vormen zijn bijna volledig glad. Alle vormen worden gekenmerkt door onregelmatige tussenruimten voorzien van navelvormige tuberkels op de buikzijde en prachtige vormen op de zijvlakken.

 

STEEKKAART :

Tak : MOLLUSCA (Linné, 1758)

Klasse : CEPHALOPODA (Cuvier, 1797)

Orde : AMMONOIDEA (Zittel, 1884)

Suborde : AMMONITINA (Hyatt, 1889)

Superfamilie : HOPLITACEAE (Douvillé, 1890)

Familie : SCHLOENBACHIIDAE (Parona & Bonarelli, 1897)

Genus : SCHLOENBACHIA (Neumayr, 1875)

Soort : Schloenbachia varians (Sowerby, 1817)

Heb jij ook een fossiel dat je wil zien verschijnen in deze rubriek ??? Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of gewoon omdat je het een leuk fossiel vindt ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving van het fossiel en met een foto indien mogelijk. Wij doen de rest.

Ons fossiel van deze maand is Ptychodus mammillaris.

Tanden van de Ptychodushaaien zijn bekend van vondsten zowel in Europa, Afrika, Azië als Amerika. Toch blijft deze haaienfamilie nog steeds een mysterie. Ze werden voor het eerst beschreven in 1880 en nu, toch al meer dan 125 jaar later, is men nog steeds niet zeker of ze het meest verwant zijn met haaien dan wel met de roggen. Wat wel vast staat is, dat tot op de dag van vandaag, alle vondsten dateren uit het midden en bovenkrijt. Gaande van Ptychodus decurrens uit het Albiaan (108 à 96 Mya) tot het Campaniaan (83 à 72 Mya) met de Ptychodus connellyi.

De tand op de foto is er eentje van Ptychodus mammillaris en werd gevonden in de Sécab-groeve in Bellignies net over de Frans-Belgische grens. Verschillende mensen van onze werkgroep hebben tijdens de voorbije excursies naar deze groeve zo een exemplaar kunnen toevoegen aan hun collectie. Voor diegenen die het nog zonder moeten stellen is volgende week zaterdag 10 juni een nieuwe kans. De uitbater heeft ons voor die dag opnieuw toelating gegeven om met een 12-tal mensen de klei te komen bemonsteren.

 

STEEKKAART :

Klasse : CHONDRICHTHYES (Huxley, 1880) - Kraakbeenvissen

Subklasse : ELASMOBRANCHII (Bonaparte, 1838) - Haaien & Roggen

Cohort : EUSELACHII (Hay, 1902) - Primitieve haaien

Subcohort : PROTOSELACHII

Orde : HYBODONTIFORMES (Zangerl, 1981)

Superfamilie : HYBODONTOIDEA (Zangerl, 1981)

Familie : PTYCHODONTIDAE (Jaekel, 1898)

Genus : PTYCHODUS (Agassiz, 1835) - Shell crusher haai

Soort : Ptychodus mammillaris (Agassiz, 1835)

Heb jij ook een fossiel dat je wil zien verschijnen in deze rubriek ??? Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of gewoon omdat je het een leuk fossiel vindt ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving van het fossiel en met een foto indien mogelijk. Wij doen de rest.

21/05/2006 : Gestolen stukken uit de verzameling van het Natuurhistorisch Museum Boekenberg te 2100 Deurne.

Tand Charcharocles megalodon. Hoogte +/- 10cm. = inventarisnr. W107/98

 

Skelet Keichousaurus hui (Nothosaurus). 22x19 cm = Inventarisnr. W152/03

 

Ei van Psittacosaurus. Ovaal lengte 10 cm, breedte 6,5cm = Inventarisnr. W158/04

 

Ei van Oviraptor. Ovaal lengte +/- 12cm = Inventarisnr. W164/05

 

Ei van Hypselosaurus priscus. Lengte +/- 8cm, breedte +/- 5cm = Inventarisnr. W160/05

Stoottand van Mammoet. Lengte +/-1m, diameter +/- 15cm, gewicht +/- 12kg = Inventarisnr. W61/96

Schedel sabeltandtijger = Inventarisnr. W99/98

 

Schedel Ursus spelaeus (Holenbeer) = Inventarisnr. W100/98

 

Onderkaak Ursus spelaeus = Inventarisnr. W101/98

Schedel Mesohippus (schedel paardje). Hoogte +/- 10cm, lengte +/- 12cm, dikte +/- 2cm = Inventarisnr. W46/95

Black smooker. Afmeting : 3x3x2cm. Stuk mineraal uit een onderzeese vulkaanuitbarsting, bestaande uit mangaansulfide en pyriet = Inventarisnr. M407/05

Kimberliet met diamant. Mineraal kimberliet afmetingen +/- 7x7x5cm. In het midden van de steen bevindt zich een ingezette ruwe diamant (board). = Inventarisnr. M281/90

Diamant 1,4 karaat. Afslag van klover, vertoont waarschijnlijk een "gletch" = Inventarisnr. M386/04

Geslepen (namaak) diamant met certificaat zoals deze dient aangeboden te worden als geldbelegging. (Ingelast, RX foto en gegevens van zuiverheid) = Inventarisnr. M282/90

Goud. Klompje wit mineraal bezet met een stukje blinkend goud. Afmeting : +/- 2,5x2,5x2,5cm = Inventarisnr. M393/05

Gedegen zilver (mineraal). Steen van +/- 2x2x3cm bezet met haarvormig zilver van +/- 1cm hoog = Inventarisnr. M347/97

Een glazen pyrex potje, diameter +/- 10cm, hoogte +/- 15cm dienende als reservoir bij het uitzuren van diamanten door middel van zwavelzuur. Het potje bevat 100 als briljant geslepen zirkonium siersteentjes in een oplossing van huishoudelijk ruitenwasmiddel. In het potje zit een pyrex inzetbekertje gevuld met diatonéaarde om zwaveldampen te neutraliseren.

Diamant met certificaat idem als M282/90

 

Beste Boekenbergers,

Bij het openen van ons museum gisteren kwamen onze mensen tot de vaststelling dat we ongewenste gasten over de vloer gekregen hebben in de grot.

Een groot aantal van onze vitrinekasten zijn gemolesteerd en, wat nog slechter is, ook een aantal mooie collectiestukken zijn uit ons museum ontvreemd. Het gaat hier onder andere om dinosaurus-eieren, schedel sabeltandtijger, schedel holenbeer, slagtand van mammoet, dinoskelet (pas aangekocht) enz, enz,....

De politie onderzoekt de zaak en hopelijk boeken onze speurders snel resultaat.

Wij kunnen echter ook een handje helpen door onze ogen en oren open te houden.

Als een van jullie of een van jullie vrienden of kennissen worden gecontacteerd om stukken te kopen die misschien afkomstig zijn uit ons museum speel dan het spelletje mee en verwittig zo snel mogelijk Paul of Pierre. Zij zullen dan wel de nodige stappen zetten in samenwerking met de politiediensten.

Een lijst van alle gestolen voorwerpen zal zo spoedig mogelijk hier verschijnen.

                                                                    Frankie.

Fossiel van de maand

Ons fossiel van de maand is de bivalve Plagiostoma giganteum.

Dit fossiel is waarschijnlijk de meest voorkomende tweekleppige uit de Jura-periode. Het exemplaar op de foto is ongeveer 75 mm groot en werd gevonden in de Lias afzettingen van Noord Ierland.

De mooie egaal zwarte of donkerbruine schelp is zeer typisch en onderscheidt daardoor deze soort van de sterk gelijkende Antiquilima die een ruwere schelp heeft. Zelfs met kleine fragmenten van de schelp is determinatie daardoor mogelijk.

In België werd deze bivalve bij mijn weten nog niet gevonden, maar in Luxemburg in de omgeving van Strassen en Mondorf-les-Bains zijn ze typisch voor de daar gelegen Sinemuriaan afzettingen al zijn ze daar meestal iets kleiner dan het afgebeelde exemplaar. Verder worden ze gevonden in bijna alle Lias-lagen over de gehele wereld al verschillen de groottes wel enorm.

In 2001 werd deze bivalve zelfs teruggevonden op een hoogte van 3900 meter in het Andesgebergte van Peru.Vlakbij het stadje Acostambo werd een bank van meer dan 500 gigantische exemplaren gevonden. De grootste schelpen wogen zo maar eventjes 320 kg en waren bijna 3 meter groot.

Een bijkomend detail ; alle schelpen waren gesloten (bij een dood exemplaar gaat deze meestal open) wat er op wijst dat ze waarschijnlijk zijn gestorven doordat ze levend werden begraven door sediment.

 

STEEKKAART :

Tak : MOLLUSCA (Linnaeus, 1758)

Klasse : BIVALVIA (Linnaeus, 1758)

Subklasse : PTERIOMORPHIA (Beurlen, 1944)

Orde : PTERIOIDA (Newell, 1965)

Superfamilie : LIMACEA (Rafinesque, 1815)

Familie : LIMIDAE (Rafinesque, 1815)

Genus : PLAGIOSTOMA (Sowerby, 1814)

Soort : Plagiostoma giganteum (Sowerby, 1814)

Excursie naar Eben Emael op zaterdag 8 april

 

De Ouden van Dagen onder ons kennen hem zeker nog wel, Boudewijn De Groot. De wind en het stof brachten me tot één van z'n hits : "Als de kalk uit je ogen is verdwenen..."

Wind, wind, maar een staalblauwe hemel, en een groep fossieljagers, gedreven door de eerste lentehormonen, wat kan het leven toch mooi zijn !

Afrit Riemst, afspraak half negen, de bende van Wim stond ons reeds op te wachten. Geen Pierre en geen Frankie ; die ging (liever ?) werken. Romontbos, Eben Emael : iedereen zwermde uit naar zijn plateau, waar de eerste vondsten van dit prille voorjaar zouden en moesten gevonden worden.

Ondanks de kalkwind in onze ogen, waren er toch vele vondsten : Linda Van Den bosch (Da Silva) had het op de belemnieten gemunt, hetzelfde kan gezegd worden van Paul, en ze hadden succes ; enkele mooie exemplaren mochten eindelijk opnieuw het daglicht zien. Tien tot vijftien centimeter lengte konden wel gesmaakt worden, alleen kon Paul met zijn zoektocht naar lucifer-belemnietjes niet bevredigd worden.

Leo had haaientanden in het vizier : 50 (jawel vijftig) tanden verzamelen was zijn doel vandaag, en het was "close" zei hij.

Walter mocht Leo zijn stek verder uitbaten, en was tevreden met de haaientanden die Leo had laten zitten.

Johan ging het hogerop proberen en vond een prachtexemplaar van een zeeëgel. "Du pain, du vin, d'oursin".

Bert hield de spanning voor het laatste kwartier : een prachtstuk van een haaientand.

Van Karel had ik meer verwacht, maar de mens wordt al een jaartje ouder, en hij hield het op enkele belemnieten. De Keizer Karel, van 't vat, op den hoek van het kruispunt in Riemst (café Reinaert) deed het dan weer veel beter. Ik moest het hebben van een tiental belemnieten en een vondst die we de volgende vergadering eens moeten bekijken.

Eben Eenmael, voor mij mag het ook Eben Tweemael.

Jan.

Fossiel van de maand

Ons fossiel van de maand is de ammoniet Dactylioceras commune.

Ammonieten van de familie Dactylioceratidae komen voor van het onder Pliensbachiaan tot het midden Toarciaan.

Dactylioceras commune is vrij duidelijk herkenbaar aan zijn afgeronde sectiewindingen en de afwezigheid van een duidelijke ventrale bocht (bocht op de buikzijde) op het niveau van de secundaire winding.

Het exemplaar op de foto is afkomstig uit de collectie van Frankie en is gevonden in de Jura-lagen van Whitby (Yorkshire) in Engeland meer bepaald in het Toarciaan (184 à 175 Mya).

Ook in Luxemburg en Duitsland (Holzmaden) worden deze ammonieten vrij frequent gevonden zij het wel dat ze daar zijn platgedrukt.

 

STEEKKAART :

Tak : MOLLUSCA (Linnaeus, 1758)

Klasse : CEPHALOPODA (Cuvier, 1797)

Orde : AMMONOIDEA (Zittel, 1884)

Suborde : AMMONITINA (Hyatt, 1889)

Superfamilie : EODEROCERATACEAE (Spath, 1929)

Familie : DACTYLIOCERATIDAE (Hyatt, 1867)

Subfamilie : DACTYLIOCERATINAE (Hyatt, 1913)

Genus : DACTYLIOCERAS (Hyatt, 1867)

Soort : Dactylioceras commune (Sowerby, 1815)

Heb jij ook een fossiel dat je wil zien verschijnen in deze rubriek ???

Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of gewoon omdat je het een leuk fossiel vindt ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving van het fossiel en met een foto indien mogelijk. Wij doen de rest.

Deel 12. Op Fossielenjacht.

Fossielen kan men op vele plaatsen vinden, de meeste worden gevonden op het strand of in een groeve, maar vele zijn gevonden op soms erg onlogische plaatsen.

In dit deel zullen we een aantal plaatsen overlopen waar er kans is om fossielen te vinden.

Hou er wel rekening mee dat op sommige plaatsen zoals in groeves of op landbouwvelden men een toelating nodig heeft alvorens men deze mag betreden.

Op plaatsen waar de fossielen zich in een constructie bevinden, in een golfbreker of in een muur bijvoorbeeld, is het verboden deze te verwijderen.

Hou er terdege rekening mee dat andermans eigendom beschadigen niet alleen strafbaar is maar ook MOREEL VERKEERD.

AAN ZEE

Op het strand :

Het strand is de meest aangewezen plek om naar fossielen te zoeken en zeker de meest geschikte met kinderen.

In principe kan men op elk strand fossielen vindn omdat deze worden aangevoerd van andere locaties.

De fossielen worden uitgespoeld uit zowel de zeebodem als uit alle ander materiaal dat zich onder hoogwaterniveau bevindt.

Een goed voorbeeld hiervan is het strand van Cadzand (NL) waar fossiele haaientanden worden aangevoerd op het strand die uitgespoeld zijn uit de zandbanken voor de kust.

Tussen de kiezels :

Een goede plaats om naar fossielen te speuren zijn de kiezelbedden op het strand. Fossielen worden uitgespoeld uit een klif of de zeebodem en worden gevangen tussen de kiezels.

Op Cap-Blanc-Nez bijvoorbeeld kan men in deze kiezelbedden prachtige gepyritiseerde ammonietjes vinden.

Onder de stenen :

Ook onder en tussen de grotere stenen kan men best even kijken. De meeste verzamelaars snuffelen enkel rond op het strand en vergeten deze plaatsen nog al eens te checken.

Op de laagwaterlijn :

Een andere goede plaats om te bemonsteren is de laagwaterlijn.

Deze plaats wordt minder bezocht aangezien ze slechts relatief korte tijd toegankelijk is en omdat de hier meestal kleine fossielen beter verstopt blijven voor het oog van toevallige passanten.

In de falaise (klif) :

Waar het strand een falaise heeft kan ook daarin gezocht worden maar, het is ZEER GEVAARLIJK om zo maar in de klif met hamer en beitel te beginnen hakken.

Op veel plaatsen is dit trouwens verboden. In Frankrijk bijvoorbeeld staan er zeer zware boetes op als men u al hakkend in de falaise betrapt.

Dan is het beter zoeken in de puinhelling aan de voet van de klif tussen de rotsen en de stenen.

Normaal is de beste tijd om te zoeken in deze puinhellingen twee getijden na springtij of na een serieuze storm.

Vergeet niet om steeds je helm te dragen want een klein steentje dat van bovenop de klif naar beneden valt kan zware gevolgen hebben als dit op je hoofd terechtkomt.

IN EEN GROEVE

Groeves zijn goede plaatsen om op fossielenjacht te gaan maar hou u dan wel aan de regels. Ga nooit zomaar zoeken zonder eerst toelating te vragen en hou je ook aan de daar geldende veiligheidsvoorschriften. Draag ook steeds je veiligheidshelm.

 

Zicht op de imposante groeve van Wellin waar we ook dit jaar (zie onze jaarkalender) gaan proberen enkele mooie fossielen te bemachtigen.

 

Op de groeve"vloer" :

De vloer van de groeve is de veiligste plaats om naar fossielen te speuren. Alles hangt natuurlijk af van het feit of er daar daadwerkelijk te vinden zijn. Dit is afhankelijk van welke laag er op vloerniveau zit. In Harmignies bijvoorbeeld zit het niveau van de Echynocorus-egels net gelijk met het vloerniveau en is dit de ideale plaats om te zoeken.

 

In de groevewand :

Fossielen kunnen uiteraard uit de klifwand worden gehaald maar dan dien je wel de nodige voorzichtigheid aan de dag te leggen.

Beter is het om naar fossielen te speuren in de puinhelling aan de voet van de wand. Daar kan men trouwens ook de fossielen vinden die normaal niet bereikbaar zijn in de wand omdat ze zich te hoog bevinden.

In sommige gevallen, bijvoorbeeld als de ondergrond helemaal begroeid is in een oude groeve, kan men wel niet anders dan de klifwand zelf bemonsteren.

 

In de uitgegraven materialen :

Op de storthopen van de groeve is er ook regelmatig mooi materiaal te vinden. Denken we maar aan de oude mijnterrils die prachtige carboonfossielen bevatten.

In sommige gevallen, zoals in Feugerolles (F), is het zelfs de enige plaats waar er fossielen te vinden zijn. De fossielrijke toplaag is voor de groeveuitbater niet belangrijk en wordt afgegraven en gestort.

 

ANDERE VINDPLAATSEN

 

In beekjes en rivieren :

Smalle ondiepe beekjes en dan vooral in de traagstromende gedeeltes kunnen soms mooie vondsten opleveren. De fossielen worden soms van kilometers ver aangevoerd.

Een bekende vindplaats is het Müllerthal in Luxemburg waar schitterende Gryphaea en endere fossielen kunnen gevonden worden in het water en op de oevers van het riviertje aldaar.

Ook in Schotland en Wales worden in traagstromende beekjes trilobieten, schelpen en andere fossielen gevonden.

 

Op het veld :

Een mooi voorbeeld hiervan is Spiennes waar er buiten de archeologische vondsten ook fossielen te vinden zijn op de velden. Zee-egels, brachiopoden en belemnieten worden daar frequent van de velden geraapt.

 

In uw eigen tuin :

Als je veel geluk hebt kan je zelfs fossielen vinden in uw eigen tuin.

Voorwaarde is wel dat er een fossiele laag niet te diep onder uw tuin doorloopt.

Onze collega Theo bijvoorbeeld zou, indien hij dat wil, zonder problemen de "Zanden van Zonderschot" kunnen blootleggen in zijn boomgaard. We kunnen hem mischien een handje gaan helpen.

 

In een visnet :

In de Noordzee bevinden zich fossielrijke zandbanken met grote hoeveelheden Pleistoceen zoogdiermateriaal zoals mammoet en neushoorn.

De vissers die daar werken met sleepnetten "vangen" zo regelmatig fossielen tussen hun vis.

Vroeger gebeurden deze vondsten eerder toevallig, tegenwoordig wordt er gericht gesleept op deze beenderen en kan men, tegen betaling, zo een sleepcampagne meemaken.

 

Op een bouwplaats :

Als je een vergunning kan te pakken krijgen zijn bouwplaatsen een perfecte locatie om fossielen te zoeken (in de juiste omgeving natuurlijk).

Heel onze Antwerpse regio ligt in een fossielrijk gebied en de talrijke wegen-, haven-, en infrastructuurwerken krijgen dan ook regelmatig bezoek van fossielenjagers.

Het grote voordeel hiervan is dat men de fossielen "in-situ" kan vinden.

 

Ons fossiel van de maand is de gastropode Neptunea contraria.

Deze, vrij zeldzame, gestropode uit de Buccinidae-familie (wulken) is afkomstig van Kallo en kan worden gevonden in de Pliocene Zanden van Kattendijk.

Wat deze gastropode zo speciaal maakt is haar vorm.

Bijna alle gastropoden zijn dextraal (rechtsgewonden) maar deze is, haar naam zegt het zelf, verkeerd gewonden. Men noemt dit sinistraal (linksgewonden).

 

Recente Neptunea contraria uit Portugal.

STEEKKAART :

Tak : MOLLUSCA (Linnaeus, 1758)

Klasse : GASTROPODA (Cuvier, 1797)

Subklasse : PROTOBRANCHIA (Milne-Edwards, 1848)

Orde : NEOGASTROPODA (Thiele, 1929)

Superfamilie : BUCCINACEA (Rafinesque, 1815)

Familie : BUCCINIDAE (Rafinesque, 1815)

Genus : NEPTUNEA (Röding, 1798)

Naam : Neptunea contraria (Linnaeus, 1771)

Heb jij ook een fossiel dat je wil zien verschijnen in deze rubriek ???

Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of gewoon omdat je het een leuk fossiel vindt ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving van het fossiel en met een foto indien mogelijk. Wij doen de rest.

Activiteitenkalender 2006

Lezingenprogramma :

2 januari : Centraal Archeologische Inventaris door Erwin Nijlemans

6 februari : Entomologische delicatessen door Kristiaan Van Nuffelen

6 maart : Algemene ledenvergadering

3 april : Valkerij door Mirjam Beulens & Luk Moyson

2 mei : Pliocene vissen uit de Zuidelijke Noordzee door Kristiaan Hoedemakers

6 juni : Vuistbijlen of werpstenen door François De Meester

7 augustus : Vakantievergadering zonder lezing

4 september : Jaarlijkse ruil- en koopavond voor en door de leden

2 oktober : Astronomische cyclostratigrafie van het Rupeliaan gebaseerd op foraminiferen door Thierry Moorkens

6 november : Archeologie door Marijn Van Gils en Professor De Bie

4 december : Neolithicum van Grobbendonk door Ferdy Jacobs

Excursieprogramma :

Zaterdag 11 februari : We bezoeken één van de bekendste archeologische vindplaatsen van België : Spiennes

Zaterdag 18 maart : Het tij zit goed, het is de moment om het strand van Cadzand te verlossen van het teveel aan haaientanden. Hopelijk was er een paar dagen ervoor een serieus stormke

Zaterdag 8 april : Het Limburgse bovenkrijt bemonsteren is een jaarlijks weerkerend gegeven. De groeve van Romontbos te Eben-Emael zal die dag weer een paar fossielen armer worden.

Zaterdag 6 mei : De Jura groeve Intermoselle te Rumelange. Nu dat we de haaientandenlaag weten zitten, dat hopen we tenminste, met nog meer ambitie naar het verre Luxemburg.

Zaterdag 10 juni : Op algemeen verzoek gaan we opnieuw coprolieten en andere uit de klei peuteren van Betrechies.

Zaterdag 9 september : Voor onze werkgroep de eerste maal dat we in groep naar Duitsland trekken. We bezoeken de krijtgroeve te Erwitte. Hopelijk hebben de mannen van den BVP nog wat voor ons laten liggen.

Zaterdag 7 oktober : We duiken het Devoon in te Wellin en hopen dit jaar op enkele trilobietjes.

Vrijdag 10 & zaterdag 11 november : Onze laatste uitstap van dit jaar is ook de verste. We bezoeken Ault en omgeving op zoek naar mooie Micrasters en andere zeebeesten.

Fossiel van de maand.
 
Ons fossiel van de maand is deze keer een zee-egel. Het betrfet hier de Hemipneustes striatoradiatus. Deze tot 10 cm grote zee-egel wordt met recht en reden dè egel van het Limburgse krijt genoemd. Het is niet eens zo moeilijk om in een van de groeves zo'n exemplaar te bemachtigen.
In Belgisch en Nederland Limburg wordt hij gevonden vanaf de Gulpen-formatie die nog tot het Campaniaan (83.5 à 71.3 Mya) behoort en dit tot de top van de Maastricht-formatie die tot het Maastrichtiaan (71.3 à 65 Mya) behoort. Het meeste komt hij voor in de zo genaamde "Nekum-kalk".
De Hemipneustes komt verder voor in bijne de gehele wereld en wordt op vele plaatsen in de krijt-ontsluitingen fossiel gevonden.
 
 
Steekkaart van ons fossiel van de maand :
 
Stam : ECHINODERMATA (stekelhuidigen) - Klein, 1734
          Onderstam : ELEUTHEROZOA - Bather, 1900
Superklasse : GRYPTOSYRINGIDA - Smith, 1984
          Klasse : ECHINODEA (zee-egels) - Leske, 1778
Superorde : ATELOSTOMATA - Zittel, 1879
          Orde : SPATANGOIDA (hartvormige zee-egels) - Claus, 1876
                    Suborde : HOLASTERIDAE - Picktet, 1857
Familie : HEMIPNEUSTES - Agassiz, 1836
          Genus : Hemipneustes striatoradiatus - Leske, 1778
 
 
 
Heb jij ook een fossiel dat je wil zien verschijnen in deze rubriek ???
Zeldzaam, spectaculair, je eerste vondst, of gewoon omdat je het een leuk fossiel vindt ; stuur ons dan een mailtje met een korte beschrijving van het fossiel en met een foto indien mogelijk. Wij doen de rest.
 

Deel 11. : Wat hebben we nodig ???
 
Al wat je nodig hebt om fossielen te verzamelen is op vele plaatsen, vooral op stranden en aan de voet van een klif bijvoorbeeld, enkel een goed oog. De fossielen zijn uitgespoeld door de zee en liggen op het strand of op de waterlijn. Dikwijls worden zo de mooiste vondsten gedaan. De zee spoelt, wast en reinigt de fossielen op zo'n manier dat geen enkel apparaat het resultaat kan evenaren.
Natuurlijk gaat het niet altijd zo gemakkelijk. Dikwijls hebben we materiaal nodig om de fossielen vrij te leggen om ze te kunnen meenemen. In onderstaand lijstje geven we een korte beschrijving van het aanbevolen materiaal.
 
Aanbevolen uitrusting :
 
Rugzak :
Een goede rugzak is onontbeerlijk. Hij beschermt niet alleen uw fossielen maar ook uw rug als je de, soms zware, stenen transporteert.
Een goede legerrugzak of een stevige campeerrugzak zijn het meest geschikt.
 
Gereedschap :
Niet alle fossielen liggen zo maar voor het oprapen zoals op het strand. Dikwijls heb je gereedschappen nodig om ze vrij te krijgen, vooral als je in harder gesteente op zoek bent.
Zand en klei geven meestal niet veel problemen. Een krabbertje voor het zand en een pikhamer voor de klei is meestal al voldoende.
Moeilijker wordt het in hardere steensoorten. Een stevige mokerhamer van +/- 500 gram heb je hier echt wel nodig. Dit in combinatie met een platte beitel om de stenen te splijten en een kleinere puntbeitel om dichter bij het fossiel te werken.
Om te werken in zacht krijt, denken we maar aan Eben Emael, is een takkenzaag een handig hulpje. Men kan vrij eenvoudig de krijtblokken op maat zagen en nadien thuis het verdere werk doen. Ondervinding is de beste leidraad om te weten welk gereedschap men waar dient te gebruiken.
 
Veiligheidsuitrusting :
Uw veiligheid is uitermate belangrijk !!!
Hou u dan ook steeds aan de richtlijnen die ter plaatse gelden, en doe zelfs meer. Bij het zoeken in groeves, tussen rotsen, aan de voet van falaises, en zo meer draag steeds een GOEDGEKEURDE VEILIGHEIDSHELM. Hij kan uw leven redden.
Een klein steentje dat van 20 meter hoog valt en op uw hoofd terechtkomt heeft een enorme impact.
Verder is ook stevig schoeisel belangrijk. Als je een ganse dag over stenen en rotsen klautert is een slippertje snel gemaakt, daarom dien je uw voeten en enkels goed te beschermen.
Draag steeds een veiligheidsbril als je fossielen uit de rotsen hakt. Rondvliegende splinters kunnen gevaarlijk zijn en we hebben maar één paar ogen.
Draag steeds een fluorescerend vestje zodat je gezien wordt. In vele groeves is dit trouwens reeds verplicht.
Tot slot, neem een kleinigheid aan verzorgingsmiddelen mee. Enkele pleisters en wat ontsmettingsmiddel nemen niet veel plaats in en kunnen heel goed van pas komen.
 
GSM :
Eeb gsm is tegenwoordig, soms tot vervelens toe, deel van het dagelijkse leven. Hij kan echter ook een leven redden. Neem indien mogelijk steeds een telefoon mee op je tochten zodat je in noodgevallen iemand kan bereiken. Wij raden trouwens ook aan om steeds iemand (familie, vrienden) op de hoogte te brengen als je op tocht gaat.
 
Getijdenboekje :
Ga je op zoek langs de kust neem steeds een getijdentabel mee zodat je perfect weet wanneer het hoog en laag water is.
 
Pen & papier :
Een van de essentiële zaken is pen en papier. Stop steeds een briefje bij de gevonden fossielen met zoveel mogelijk info zodat je je later alles nog kan herinneren.
Je weet trouwens ook nooit wat of wie je tegenkomt op je zoektochten. Misschien kom je wel een collega tegen die je enkele mooie details kan geven over de vindplaats, of je wil zelf enkele details noteren voor een volgende trip.
 
Fototoestel :
Een fototoestel is altijd handig. Een foto nemen van het fossiel voor het uithakken kan handig zijn, je weet nooit wat er gebeurd tijdens het uithakken.
Foto's van de vindplaats om deze later gemakkelijk te kunnen terugvinden, enz...
Hou er wel rekening mee dat je op plaatsen komt met zand, slijk, rotsen, regen en wind, en meer van dat fraais dus neem een goedkope degelijke camera mee en laat je peperdure pronkstuk thuis.
 
Verpakkingsmateriaal :
Doosjes, zakjes, papier zijn zaken die je steeds moet bij hebben. Elk gevonden fossiel dient ingepakt te worden. Hersluitbare zakjes zijn het meest aangewezen voor de kleinere fossielen. Gebruik liefst dik meerlagig papier om te verpakken en geen krantenpapier aangezien dit weinig bescherming geeft. Voor minder fragiele stukken is dit uiteraard geen probleem. Ook bubbelplastiek geeft goede resultaten maar is onhandig om mee te nemen.
 
Kleding :
De juiste kleding is essentieel tijden je tochten. Zorg voor waterdichte kleding tijdens regenachtige dagen, goed schoeisel, handschoenen, en als het wat kouder is een warme muts.
Bezoek je krijtwanden draag dan ook in de zomer handschoenen om je handen te beschermen en een zonnebril want de zon kan sterk reflecteren op de wanden.
Zorg er ook steeds voor dat je een stel reservekleding in je wagen hebt. Niemand rijdt graag met een doorweekte of vuile broek terug naar huis.
 
Zo, iedereen gesteld ??? Dan nu allen op pad zou ik zeggen, wees voorzichtig en...
VEEL SUCCES !!!!
 

8 oktober 2005 : Excursie naar Wellin
 
Iets wat steeds terugkeert bij elk van onze uitstappen is de marteling van het vroege opstaan. Ook deze zaterdag was het niet anders, tenzij jullie 5.00 uur op een zaterdagmorgen niet vroeg vinden.
Een half uurtje later was ik reeds op weg om Johan, Jan en Christiaan, die net terug was van de nachtshift en dus helemaal niet had geslapen, op te halen.
Tegen acht uur waren we op onze afspraakplaats toegekomen waar we de koffie en de "gratis" croissant goed lieten smaken. Ook onze metgezellen, Ferdy, Marc, Tim, Paul & Theo, waren ondertussen gearriveerd. Enkel Linda had 's morgens in de, toen nog dichte mist, de bomen door het bos niet gezien en onzen Theo niet gevonden.
Na controle van onze vergunning door een van de "Bull"-mannen mochten we met de wagens de groeve in en kon het zoeken beginnen.
In "Les Carriéres du Fond des Vaulx" dateren de gesteenten uit het Devoon, meer bepaald uit het Givetiaan. Vroeger werd deze laag ook benoemd als het Couviniaan, maar deze term wordt niet meer gebruikt.
Tot de vondstmogelijkheden behoren onder andere brachiopoden, koralen en trilobieten. Van deze laatste hebben we er jammer genoeg geen gevonden die dag.
Koralen daarentegen, ik denk dat den Theo zijn camionette een perfecte wegligging had in het terugkeren, hij had enkele "koraaltjes" van pakweg 25 kg het suk en een diameter van 30 à 40 cm meegesleept.
De mooiste vondsten die dag waren echter geen fossielen, deze bleven vrij beperkt die dag, enkel wat koralen en brachiopoden.
Wel hebben we prachtige stukken druipsteen gevonden, waarschijnlijk vrijgekomen tijdens het dynamiteren en afkomstig uit een van de talrijke spleten in het gesteente.
Het mooiste stuk hebben we met heel de bende met moeite in de wagen kunnen tillen en meet pakweg 120 bij 80 cm, het gewicht durf ik niet te schatten maar zal toch wel in de buurt van de 200 kg liggen (zie foto).
Verder talloze kleine en minder kleine stukken druipsteen die zeker weer de "grabbelton" zullen ten goede komen.
Al met al was het toch weer een vruchtbaar en zeker een gezellig dagje uit.
 
Frankie.
 

Deel 9 & 10 : Graafgangen en sporenfossielen.
 
Net zoals coprolieten (zie deel 8) behoren ook graafgangen en sporenfossielen (pootafdrukken, kruipsporen, e.d.) tot de ichnofossielen.
Ichnofossielen noemen we de groep van fossielen die een onrechtstreeks bewijs zijn van vroeger leven.
Het proces van fossiliseren voor deze ichnofossielen is vergelijkbaar met dit van de "echte" fossielen. Snelle bedekking door sediment bij de sporenfossielen was eveneens een must om tot fossiliseren te komen. De graafgangen daarentegen werden opgevuld met sediment dat afwijkend was van de ondergrond en konden daardoor fossiliseren.
 
De oudste sporen (graafgangen) van wormachtige diertjes zijn zo maar eventjes 1.1 miljard jaar oud. Ze werden gevonden in een zandsteenpakket in India.
Ook bij ons worden vrij frequent graafgangen gevonden. Zeker in de Zanden van Antwerpen komt men regelmatig graafgangen tegen. En sommige lagen in onze ondergrondse kleipakketten zijn helemaal doorgraven (gebioturbeerd) door wormen.
 
Graafgangen van grotere dieren zoals kreeften, krabben en dergelijke kunnen ook interessant zijn voor hun inhoud. Soms bevat het sediment dat uit de graafgang komt restanten van vroegere prooien van het dier. Het is niet zeldzaam dat er botjes, tandjes of ander klein materiaal in het sediment wordt gevonden.
 
Pootafdrukken daarentegen worden in onze streken slechts zelden gevonden. Een van de weinige vindplaatsen van pootafdrukken bevindt zich in Nederland. Te Winterswijk worden, soms spectaculaire, loopsporen van kleine sauriërs uit het Trias gevonden. Ook gefossiliseerde strandribbels behoren daar tot de vondstmogelijkheden.
Mits vooraf inschrijven kan iedereen daar eens per maand zijn geluk gaan beproeven.
Indien je interesse hebt voor de juiste data dat de groeve toegankelijk is geef je maar een seintje. Misschien vindt je wel een echt dino-skelet, wie weet.